Pigs can fly

Ken je het nog, dat spelletje? Mens erger je niet? Heb het vroeger vaak gespeeld toen ik klein was. Vandaag, zoveel jaren later, vroeg ik me af wat ik moest doen: me ergeren of niet.

Vanmorgen was er veel ophef op Facebook en in mijn Fevlado mail inbox over het filmpje met de verborgen camera van VT4: “Hoe leg ik de weg uit aan een doofstomme“.

De reacties op Facebook waren heel verschillend. Van “VT4 beledigt en vernedert ons!” en “VT4 is schuldig aan audisme!”, “het is totaal niet grappig!” tot “hang niet de censuurpaus uit”, “ik vind de grap wel geslaagd” en “er mag al eens gelachen worden, ze lachen tenslotte met iedereen”.

Anderen zeiden “de actrice is horend en doet alsof ze doof is, dat kan niet. Beter een dove persoon zelf dit laten doen”. Ik denk eerlijk gezegd (en dat zeg ik zonder mijn Fevlado-pet op!) dat VT4 best wel weet dat doven niet achterlijk en traag van begrip zijn, maar omwille van de verborgen camera alles hier is uitvergroot en er meer sprake is van een parodie. Stel dat een dove persoon dit gedaan had: dan was er niks om mee te lachen, tenzij misschien met de horende mensen dan die zich met handen en voeten duidelijk maken. Dan kan je je afvragen wat daar grappig aan is. Misschien vinden veel horende mensen die niets weten van gebarentaal dit grappig? Dit zegt vooral veel over hoe VT4 kijkt naar je op een ander manier dan auditief uitdrukken. “Kijk iemand toont de weg met zijn handen, hoe komisch!!” Daar doen ze op zich nog niks fout mee, het is eerder kinderachtig.

Langs de andere kant viel het me op hoeveel (vooral jonge) mensen zeiden “och dat maakt toch niks uit om een brief te sturen, daar luistert toch niemand naar”, en “we kunnen zoveel als we willen laten weten dat we niet akkoord zijn, er is toch niemand die zich daar iets van aantrekt”. Dat vond ik wel allemaal heel pessimistisch. Is de jonge generatie dan zo gelaten, zo “I don’t care”?

Fevlado-pet terug op

Langs de andere kant vind ik wel dat een belangenorganisatie als Fevlado een brief mag sturen naar VT4 hierover. Dat is ook gebeurd, verschijnt morgen denk ik op de website van Fevlado. Het is en blijft foute beeldvorming, verborgen camera of niet. Als ze zulk een grap uithalen met zwarte mensen hebben ze gegarandeerd het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding aan hun been, en een officiële klacht wegens racisme. Dus voor de beeldvorming doet dit echt geen goed, los van het humoristische aspect.

Het is en blijft heel dubbel. Moeten we ons ergeren en dat ook tonen (maar dan het risico lopen dat mensen denken: daar zijn ze weer, de klagers) of moeten we tonen wat we wél zijn/kunnen/willen. Maar daar moeten we dan ook wel de kans toe krijgen! De sensibilisatiecampagne rond WDD was daar een heel mooi voorbeeld van. Mogen er nog komen.

De bel gaat. Ik doe de deur open en het eerste wat ze vragen is “bent u doof”? Een seconde nadat ik “ja” geantwoord heb, besef ik dat ik beter “nee” gezegd had.

De man en vrouw spellen hun naam, tonen hun naamgebaar, en de vrouw steekt van wal. “Wij zijn horend en hebben gebarentaal geleerd speciaal om dove mensen te bezoeken.”

“Zie je niet elke dag op het televisienieuws veel problemen? Er zijn overal problemen, mensen die we graag zien, sterven. Hoe komt dat? Mensen kunnen die problemen niet meer oplossen, hoe denk je dat wij die kunnen oplossen?”

Ik toon vaag dat ik geen zin heb in die discussie, maar de vrouw geeft niet op.

“Wij willen graag het antwoord van God weten. God heeft beloofd dat hij ons zal redden. Wat we nu meemaken zijn De Laatste Dagen, daarna zal God alles oplossen.”

Ze laat me een stuk uit de Bijbel lezen waarin Gods belofte zogezegd bevestigd wordt. Ik krijg een bijbelles en foldertjes, en voel mij met de minuut ongemakkelijker. De buren aan de overkant kijken niet-begrijpend toe.

“U wilt toch graag gelukkig zijn?”

Ik zeg dat ik heel gelukkig ben, bedankt.

“Ja dat zien we wel, maar als u later kinderen hebt wilt u toch ook wel dat zij gelukkig worden? Bent u niet geïnteresseerd?”

Ik zeg dat ik niet gelovig ben en vriendelijk bedankt, maar mijn nieuwsgierigheid haalt het toch. Hoe hebben ze mij gevonden? Vanwaar halen ze mijn adres? Ze hebben er net mijn huis uitgekozen.

“Oh, van de groep”, zegt ze. “Wij gaan elke week naar Vilvoorde om gebaren te leren. De groep geeft ons adressen van doven. Wij zijn van de getuigen van Jehova. Jehova is God.”

Ik zeg hen vriendelijk gedag en doe de deur dicht.

Het bevalt me niet dat “de groep” in Vilvoorde zomaar adressen uitdeelt van dove mensen (in Antwerpen? in Vlaanderen?) zodat er dove zieltjes gered kunnen worden. Dat ze aan elke deur gaan aanbellen ok, dan heb je gewoon pech, maar ze weten exact waar er dove mensen wonen en bellen daar aan. Het is slim dat ze VGT gebruiken. Ik heb nog al getuigen van Jehova aan de deur gehad maar die konden geen VGT en dan kan je gewoon zeggen “sorry ik versta je niet” en de deur vriendelijk dichtdoen. Vaak proberen ze dan toch nog een keer maar uiteindelijk geven ze het op. Maar bij deze mensen die VGT kennen… Eenmaal je in VGT bevestigt dat je doof bent kan je niet meer terug. Of je kan de deur in hun gezicht dichtdoen, maar dat is zo hard. Misschien moet ik gewoon mijn lichtbel weer wegdoen. Peace.

Vandaag werden de inschrijvingen voor de tweede Deafhoodcursus geopend, samen met een mooie reportage met indrukken uit de eerste Deafhoodcursus, waarvan nu vrijdag de laatste les doorgaat. Als het net zo gaat als vorig jaar, zit de cursus waarschijnlijk weer op één week tijd vol, en is er zelfs een wachtlijst. Dat toont nog maar eens aan dat de nood aan dit soort cursussen heel groot is.

Ik werk ondertussen niet meer voor Fevlado-Diversus, maar ik heb van in het begin de grote lijnen voor de cursus mee uitgestippeld en gaf ook een aantal lessen zelf, samen met Annelies (wij zien er in die reportage trouwens precies uit als een tweeling, met die bloesjes en identieke zwarte golfjes). Ik heb elke les gezien, heb de cursisten zien veranderen. Dat alleen al was fantastisch om mee te maken.

Er blijven mij heel wat dingen bij van de cursus en ik ben van plan om die binnenkort op te schrijven in een tekst samen met interviews met enkele cursisten over wat de cursus voor hen betekend heeft, maar hier al twee dingen die ik niet snel meer vergeet.

- Net aan het begin van de eerste les kwam één van de oudere deelnemers mij vragen waar de horende lesgevers en de tolken waren. Ik zei: “die zijn er niet, we zijn hier allemaal doof inclusief de lesgevers”. Dat kon ze niet makkelijk geloven. Dove lesgevers? Eén van de krachtigste dingen van de cursus was dan ook: dove mensen die dove mensen lesgeven. Het is niet makkelijk om de kracht te beschrijven die daarvan uitgaat. Maar ze is aanwezig op een heel indrukwekkende manier.
- Tijdens de les VGT vroeg de docent aan de groep (op dat moment 20 mensen aanwezig tussen de 20 en de 55 jaar, ongeveer) wie van hen reeds van toen ze een baby waren of reeds heel vroeg, VGT aangeboden kregen. Buiten de ene deelnemer met dove ouders stak niemand zijn hand op. En wat me het meest shockeerde was dat iedereen dat normaal leek te vinden! Iedereen heeft voor VGT moeten vechten, het was voor niemand een recht. De oudere generatie had het geluk op een dovenschool terecht te komen waar ze op de speelplaats VGT konden meepikken (en zelfs dat niet altijd want de “gebarenmakers” werden vaak afgezonderd van de “orale kinderen”). De jongere generatie ging vaak naar een horende school en van hen werd (nog steeds) gedacht dat ze blijkbaar VGT wel “vanzelf” zouden leren. Niet dus.

Opvallend hoeveel verhalen dezelfde zijn en blijven, ongeacht iemands leeftijd. Twee generaties die bijna allemaal zijn opgegroeid zonder VGT – met alle gevolgen vandien. De meeste dovenscholen lijken er jammer genoeg geen les uit geleerd te hebben en de toekomst belooft niet veel goeds, met 80% van de dove kinderen die reeds vroeg geïmplanteerd worden.

Maar om met een positieve noot te eindigen: de cursus is geslaagd in die zin dat de cursisten dit nu beseffen, dat ze hun eigen leven en wat daarin gebeurt (en niet) kunnen begrijpen, dat kunnen plaatsen in een groter kader. Door het verleden te begrijpen, beter kunnen omgaan met wat er nu gebeurt, en de toekomst kunnen veranderen in positieve zin. Ik ben benieuwd.

Heel mooi werk van de Frontrunners, hier te bekijken.

Gebaseerd op een andere Impasse.

Dit is wat wij ook nodig hebben voor de verkiezingen, zoals ze in Engeland hebben gedaan: verkiezingsinfo op een Dove manier, in BSL.

“… walks us through the maze of Brussel-Halle-Vilvoorde and the Belgian federal elections”

Iemand?

Check ook deze.

De British Sign Language Broadcasting Trust heeft trouwens nog veel meer om te bekijken!

4 jaar erkenning van de Vlaamse Gebarentaal: De Show from Signfuse on Vimeo.

Gewérkt hebben we aan die film. Bloed, zweet en tranen, en dat mag u bijna letterlijk nemen. Het idee was om een opleiding te organiseren voor dove vertalers en presentatoren. Omdat ik -vooral geïnspireerd door Engeland en Scandinavië- zag dat we hier veel meer en beter konden dan wat we deden. Het werd een opleiding die resulteerde in deze film.

De film is opgenomen op één weekend tijd, wat op zich een prestatie van jewelste is. Zeker gezien het een opleiding was, en iedereen als oefening élke take moest doen (later hebben Sven en ik dan beslist wie er uiteindelijk in welk deel zou terecht komen). Als producer moest ik ervoor zorgen dat alles binnen de tijd opgenomen was. Dat betekent mensen opjagen, opjagen, en nog eens opjagen. Tot ik bijna genoeg kreeg van mezelf. Ik jaag niet graag mensen op. Clive Mason was als regisseur bijzonder professioneel en zei ons steeds “time is money”: als de film zondagavond niet af is, hebben we een probleem. In de laatste uren moest ik streng zijn: doorwerken, doorwerken, en mensen maar één take gunnen. Dat was even slikken. Maar iedereen bleef goedgezind en gemotiveerd. We waren een goed team.

De ontlading was dan ook heel groot toen zondagavond alles toch opgenomen bleek te zijn. Even was er paniek omdat we dachten dat een bepaald deel niet scherp opgenomen was, maar dat bleek nadien vals alarm te zijn. Gelukkig.

Daarna was het twee maanden spannend wachten terwijl ik met Sven (de zaakvoerder van SignFuse) lange uren (en Sven alleen nog véél langer) voor zijn gigantische Apple-pc zat om de hele boel in elkaar te steken. Het was een fijne samenwerking, waar ik ook veel van geleerd heb.

Vandaag, met de vierde verjaardag van de erkenning van VGT, werd deze film verspreid. We mogen er trots op zijn. Eén dove persoon kwam mij vandaag bijna in tranen vertellen dat hij zo genoten had van de film, dat hij er kippenvel van kreeg. Ook de andere reacties waren heel positief, en op facebook is de film een hit.

De film is niet alleen leuk om naar te kijken, hij is ook politiek belangrijk. Eén dove persoon kwam mij vandaag vragen wat Serge Vlerick daar deed naast die man van het ministerie van Cultuur, die iets vertelde in gesproken Nederlands. “Serge tolkt”, antwoordde ik. “Maar hoe kan dat dan??”, was de reactie, “hoe kan die nu horen wat er gezegd wordt?” Niet horen, maar zien. Via de autocue.
Een andere, jongere dove persoon had onmiddellijk begrepen wat de bedoeling was, maar zei dat hij zo genoot van die dove tolk. Dat het zo natuurlijk voelde, zo gewoon, zo makkelijk om te begrijpen.
Dove mensen kunnen dus tolkwerk doen in de media (ook op televisie), via een autocue en als het live is via het spiegeltolken van een horende tolk (die buiten beeld blijft). Die mentaliteitsverandering is vandaag, met de verspreiding van de film, in gang gezet. En dat is iets wat Fevlado met de film ook wou bereiken: dove tolken in de media, en samenwerking tussen dove en horende tolken.

Mijn grote dank aan iedereen die meegewerkt heeft om deze film te realiseren en … VGT leeft!!

Film te bekijken op www.fevlado.be en weldra ook op YouTube.

Dit filmpje dook op op 20 januari, de dag van de eedaflegging van Obama. Het meisje in de film feliciteert Obama en toont hem zijn naamgebaar.

Je moet zeker eens de vele commentaren lezen onder het filmpje, die zijn nog het interessants van al. Onmiddellijk toen ze het filmpje postte, kreeg ze al kritiek over zich heen dat ze niet de hele Dovengemeenschap vertegenwoordigt en enkel het naamgebaar toont zoals dat gebruikt wordt in Gallaudet (en dan nog overwegend door de blanke studenten want de zwarte studenten gebruiken blijkbaar een licht verschillende variant). Een andere persoon wierp op “sorry je bent tolk en je kan als tolk geen naamgebaren voorstellen, ik ben ‘native deaf’ van een dove familie, gebaar vloeiend ASL en vind het geen goed naamgebaar”. Waarop zij, droog: “Ik ben een Dove tolk”.

Bleek dat ze op Gallaudet de opdracht had gekregen om een filmpje te maken om formeel ASL-gebruik te oefenen, een brief gebaren dus. En toevallig koos zij dat thema. Het kwam misschien zo over, maar het was niet haar bedoeling het naamgebaar op te leggen. Er blijken trouwens nog andere naamgebaren gebruikt te worden in Rochester en in andere regio’s.

Ik heb ervan gesmuld, van die commentaren. Ondertussen zijn ze afgesloten, ik denk dat ze er genoeg van had (moet er hier wel bijzeggen dat er ook mensen waren die positieve commentaar gaven, gelukkig!)

In ieder geval: yes we can, en mag hij het goed doen de komende 4 (hopelijk 8) jaar.

Signmark goes Eurovision!

Het Eurovisie songfestival heeft de dove hip hop artist Signmark uitgenodigd om deel te nemen aan het Eurovisie songfestival van 2009. Dit zou de eerste keer kunnen zijn dat een dove artiest deelneemt aan de jaarlijkse wedstrijd.

De Finse preselecties zullen plaatsvinden in Tampere, op 23 januari. Daar moet Signmark het opnemen tegen drie andere Finse deelnemers. Kijkers kunnen stemmen, en de twee artiesten die de meeste stemmen halen gaan verder naar de finale.

Afgelopen weekend werd de video gelanceerd van Speakerbox, de song waarmee Signmark deelneemt. Je kan ‘m hier bekijken. De Engelse tekst vind je hier.