Pigs can fly

Ik ben net terug van Budapest waar ik aanwezig was op het festival “Invisible Culture – From a Bird’s Eye View”. Het evenement werd georganiseerd door de Hongaarse dovenfederatie SINOSZ. Vrijdag was er een congres dat voornamelijk bedoeld was om de Hongaarse overheid te wijzen op het belang van de erkenning van Hongaarse Gebarentaal. Zaterdag was er een Dovencultuurfestival met verschillende workshops en een tentoonstelling. En zaterdagavond de kers op de taart: een concert van Signmark.

Ik zag hen nu voor de derde keer live maar ik sta nog steeds te springen en te dansen alsof het de eerste keer is en ik terug zestien ben. Signmark heeft, in de paar jaar dat hij nu bezig is, al de status bereikt van een echte popster en men gaat ook zo met hem om. Dat is goed. In de horende wereld kunnen jongeren ook idolen hebben waar ze naar opkijken, dus dat wij dat ook hebben is niet meer dan normaal. Na het concert vlogen er tientallen mensen op hem af die allemaal een handtekening wilden of met hem op de foto (mezelf inbegrepen). Dan staat hij daar met een witte handdoek om zijn nek, heel cool, te signeren.

Signmark is niet zomaar inhoudsloze rap. Zijn teksten betekenen ook iets. Heel interessant om te analyseren en te gebruiken in lessen Dovencultuur. In zijn teksten zit soms maatschappijkritiek (bijvoorbeeld op het CI, op het oralisme), maar meestal stralen zijn songs ook veel trots uit. Trots op zijn taal, zijn cultuur.

Iemand merkte tijdens het concert in Budapest op dat het dit zou zijn dat horende ouders moeten zien als ze een doof kind krijgen. Dat het DVD’s van Signmark zouden moeten zijn die ze uitdelen in de ziekenhuizen. Dat horende ouders zien dat alle mogelijkheden openliggen. Signmark is nu al een rolmodel voor veel dove jongeren en dat is erg mooi om te zien.

Ik laat u even meegenieten met dit stukje dat ik filmde tijdens het concert:

Proficiat aan Eveline Huys die zopas succesvol afstudeerde! We hebben er een dove taalkundige bij en dat kan tellen. Way to go, Eveline!

De dovenschool Kasterlinden en meer bepaald dove leerkracht Sara Geudens, waren de laatste dagen in het nieuws. Sara is niet de eerste dove leerkracht, maar wel de eerste en tot nu toe enige dove leerkracht die een eigen klas heeft.

“Nu pas?”, zegt u. Tja, de andere dove gediplomeerde leerkrachten zijn op dit moment niet actief in het onderwijs. En één leerkracht mocht in een bepaalde school niet alleen voor de klas staan (enkel met een horende leerkracht erbij), ondanks diploma. Maar nu hebben we dus de eerste leerkracht met een eigen klas. Hopelijk mogen er nog veel volgen.

Er was een korte reportage te zien op Karrewiet; je kan die nog steeds online bekijken (uitzending van 16 september). Ook op het VTM nieuws kwam het aan bod: dat kan je hier zien (op het einde van het nieuwsbericht).

Toch jammer dat we nog geen eigen Dove media hebben om over zo’n belangrijke dingen veel uitgebreider te berichten dan nu het geval is, en dat we afhankelijk zijn van de korte reportages van horende media. Maar zeker en vast positief dat het aan bod kwam en een pluim voor de ploeg van Kasterlinden om de media aan te trekken!

En natuurlijk een dikke proficiat voor Sara zelf. Hopelijk zal ze een voorbeeld zijn voor veel andere dove jongeren.

Zondagavond na de trip naar Finland, landde ik in Zaventem. Toen ik uit het vliegtuig stapte tikte er plots een stewardess van SN Brussels op mijn schouder die gebaarde dat ik haar moest volgen. Ik achter haar aan, geen idee wat er aan de hand was. In de terminal aangekomen stond er zo’n kleine luchthavenauto klaar waarmee ze oude mensen vervoeren die niet meer goed te been zijn. De stewardess gebaarde dat ik kon instappen en dat ze mij zou vervoeren. Ik stond perplex. Ik bedankte haar en zei dat ik zelf wel kon lopen. Ze bleef gebaren dat ik gerust kon gaan zitten, en leek echt verbaasd dat ik haar aanbod niet aannam. Heb nog eens herhaald dat ik m’n plan wel zou trekken en ben beginnen lopen. Ze reed nog een klein stukje achter me aan (alsof ze dacht dat ik elk moment zou kunnen vallen) en reed toen weg.

Ik kon er achteraf wel mee lachen maar blijf me toch afvragen vanwaar ze het in godsnaam halen? Had in Helsinki wel duidelijk gemaakt dat ik doof ben. Maar transport voorzien om mij naar de aankomsthal te brengen?

Ik vertelde het aan een collega en die antwoordde droogweg “oh, is bij mij al twee keer gebeurd”.

Wel, ik zal het onthouden voor als ik eens vertraging heb en geen zin heb om te lopen (lacht)

Vrijdag vertrek ik voor 3 dagen naar Finland, waar ik samen met Annelies een lezing zal geven over Deafhood.

Het is onmogelijk om dat concept in één blogpost klaar en duidelijk uit te leggen. Op het internet is veel informatie maar ook heel veel onzin over Deafhood te vinden, en zonder voorkennis is het moeilijk om zin van onzin te onderscheiden. Voor wie iets meer wil weten: een goed startpunt is het artikel van Paddy Ladd in The Deaf Way II Reader. Ook de laatste Frontrunners gaven een goed kort overzicht.

We hebben onze vuurdoop gehad in Denemarken in Castberggard, het cursuscentrum van de Deense Dovengemeenschap, in april. Was leuk om te doen en we kregen van het Deense publiek interessante feedback die we nu herwerkt hebben in een aangepaste power point (of beter: Keynote want ja wij zijn Apple-fanaten).

In tegenstelling tot Denemarken is onze lezing (van in totaal 10 uur) nu gespreid over 3 dagen. Daar zijn we blij mee, want zo kunnen we het wat rustiger aan doen en moeten we niet al onze energie steken in één marathon-lezing.

Het zal doorgaan in Malminharju, het cursus- en recreatiedomein van de Finse Dovenfederatie FAD, in het midden van de bossen, op anderhalf uur rijden van Helsinki. Het is zo ongeveer hier dat we zullen zitten. Aan een groot meer. Finser kan het bijna niet. Op het programma staan, tussen de lezingen in, natuurlijk ook sauna’s. Ben benieuwd hoe het er zal zijn, al veel over Malminharju gehoord, maar zal het nu met eigen ogen zien.

Voor wie benieuwd is: we plannen ook een Deafhood-workshop in Vlaanderen, normaal gezien in het voorjaar van 2009.

(Het Fins op de eerste slide bekent zoveel als “Understanding Deafhood”.)

Net gekeken naar de tweede aflevering van ‘Voorbij de grens’ op één. Ik had vorige week zitten piekeren of ik wel wou kijken naar de eerste aflevering, want ik vond het nog steeds maar niks eigenlijk en had geen zin om naar een hoopje zielig doen te gaan kijken. Maar mijn nieuwsgierigheid haalde het van mijn scepticisme, dus toch maar de tv aangezet. Ik moet eerlijk zeggen: het is minder erg dan ik dacht en het is bij momenten zelfs een erg mooi gemaakt programma.

Vorige week toch bijna gestopt met kijken, het werd me af en toe wat te veel om te zien hoe het Jef verging in die groep. Drie weken lang optrekken met zo’n groep waar niemand gebaart, je fysiek alles moet geven en de camera er altijd bovenop zit: ik denk dat ik gek zou worden. Ik blijf het ook moeilijk hebben met dat “alle gehandicapten samen”-idee. In De Standaard zeiden ze nadien dat, ondanks de zware fysieke beproeving voor sommigen, het Jef was die het meest had afgezien van allemaal. En dat was een correcte observatie denk ik.

Toch verdienen de programmamakers alle lof. Het programma zit erg goed in elkaar en de tussenkomsten van “BV” Lieve Blancquaert zijn juist gedoseerd (haar foto’s zijn trouwens schitterend). Het format van het programma is natuurlijk zo dat er erg gefocust wordt op de handicap zelf, dat kan bijna niet anders door de fysieke uitdaging en het groepsaspect. Maar anderzijds wordt er tijd genoeg genomen om ook gesprekken te voeren met de deelnemers, erachter te komen hoe zij het leven zien. Jef filmden ze in de dovenclub in Gent, bij hem thuis, spelend met zijn kleinkinderen, bij hem op het werk.

Wat me bijblijft van de tweede aflevering was het interview met Sam, de man zonder armen en benen. Hij vond zijn armstompjes “super” en zou nee zeggen tegen een pilletje waarmee hij er weer net zou kunnen uitzien als anderen. Dat ze niet te beroerd zijn om dat te tonen, dat vind ik knap.

Wat het programma interessant maakt is dat iedereen een schakel is in de groep, de ene al belangrijker dan de andere. Zonder Jef waren ze nooit geraakt waar ze nu zijn omdat hij fysiek (en ook mentaal) erg sterk is. En wie slaagt erin communiceren met de locals die enkel Spaans kunnen? Ja, u raadt het. De anderen stonden erbij en keken ernaar. De hele groep gered van acute diarree!

Kijk ook naar het interview met Jef op de website van Fevlado.

Beste trouwe lezer (en als u na zo lang nog de moeite doet om naar hier te komen dan bent u echt wel een trouwe lezer – tenzij u RSS heeft natuurlijk),

Heb voor de zoveelste keer beslist om toch maar weer verder te doen met Pigs. Verschillende mensen zeiden me dat ze dit blog misten, en anderzijds mis ik het schrijven zelf ook wel. Kritische blogs zijn niet bepaald dik gezaaid (beter gezegd: zo goed als onbestaande) in de Vlaamse Dove blogosfeer, dus elke blog die er is, is mooi meegenomen. Ik wil ook dat m’n blog een discussieplatform kan zijn voor mensen die anders niet met elkaar zouden discussiëren, of thema’s die anders niet aangekaart zouden worden.

Ik ben een tijdje gestopt met schrijven omdat ik met veel vragen zat: voor wie schreef ik eigenlijk? En had het allemaal wel zin? En moest ik verder in het Nederlands, of toch maar in het Engels? Meer en meer was het ook op een dunne koord balanceren: wat kon ik schrijven en wat niet? Ik heb er even over gedacht dit blog anoniem te schrijven maar dat hield bij nader inzien ook geen steek, ten eerste omdat de meesten nu toch al weten wie er achter dit blog zit en ten tweede omdat anonimiteit in de Vlaamse Dove blogosfeer, tja, gewoon niet bestaat. Dus doe ik zo maar voort.

Toch iets dat u moet onthouden: wat ik schrijf op dit blog houdt vaak verband met het werk dat ik doe. Ik geef echter steeds mijn eigen visie en die komt niet noodzakelijk overeen met de visie en mening van mijn werkgever. Als u niet weet wie dat is, des te beter. Maar ik schrijf hier dus met mijn eigen pet op, en niet die van de organisatie waarvoor ik werk.

Voor de rest ga ik voort zoals ik bezig was. In het Nederlands dus. Met allerlei nieuws, opinies, thema’s en vragen uit de Vlaamse en internationale dovenwereld.

Welkom terug.

Stay tuned.

Op 11 april 2008 zijn er bestuursverkiezingen voor de vzw’s Fevlado, Diversus en Passage.

Wie interesse heeft, stel u kandidaat voor 6 april!

Alle info over hoe je kandidaat stellen en aan welke voorwaarden je moet voldoen hier.

Vlaams Volksvertegenwoordiger Sven Gatz (VLD) vindt dat “doven en slechthorenden meestal op hun honger blijven zitten als het op cultuurbeleving aankomt”. Hij wil daarom concerten toegankelijker maken voor “personen met een auditieve handicap”, zo zegt hij op zijn blog en eerder deze week ook in een persmededeling.

Ik stel mij veel vragen bij dit soort initiatieven, en wel om verschillende redenen. Ten eerste blijkt uit het taalgebruik van de persmededeling dat doven weinig of niet aan cultuurbeleving kunnen doen. Tja, vanuit het perspectief van de horende wereld misschien niet. Dove mensen hebben inderdaad weinig kansen om deel te nemen aan “horende” cultuur: toneelvoorstellingen, theatervoorstellingen, concerten, … Maar uit berichten als deze lijkt het alsof wij aangewezen zijn op de cultuur van horenden om aan “cultuurbeleving” te doen, en we geen eigen cultuur hebben. Minister Anciaux subisidieerde het horend gezelschap Man man man met zeer vele euro’s, maar het Doof theatergezelschap Hand in ‘t Oog moet wel bij wijze van spreken elke euro omdraaien. (Ze zijn op dit moment wel in Bristol en waren ook al in Amsterdam, hoera!).

Ten tweede wordt het tolken van toneelvoorstellingen en dergelijke de laatste tijd voornamelijk (ik zeg “voornamelijk”, niet altijd) gedaan op initiatief van een aantal tolken VGT zelf, die contact leggen met de organisatoren van het evenement met de vraag of het getolkt mag worden. We kunnen ons afvragen of dit de taak is van tolken VGT, en ik ben niet de eerste die zich die vraag stelt.

Ten derde, en dit stoort me het meest van al: als men voorstelt een subsidiepot aan te leggen voor het tolken van culturele evenementen, kan men er dan alsjeblief ook één aanleggen voor tolken in ziekenhuizen, tolken op televisie, tolken in het onderwijs, enzovoort? Zaken die volgens mij véél belangrijker zijn, en die wel duidelijk gevraagd worden door de Dovengemeenschap? En kan men dan alsjeblief ook een subsidiepot aanleggen waarmee we een eigen tv-programma kunnen maken, zodat de Dovengemeenschap zelf haar eigen cultuur kan beleven en ook uitstralen naar de horende wereld?

Versta me niet verkeerd, er zijn prachtige muziekvoorstellingen, toneelvoorstellingen en andere culturele evenementen uit de “horende wereld” en dove mensen die geïnteresseerd zijn om dit te volgen via een tolk VGT, een voelstoel, een ringleiding of weet ik veel wat moeten daar alle kansen toe krijgen.
Maar kan de politieke wereld dan alsjeblieft ook aandacht hebben voor zaken die vanuit Fevlado al jarenlang gevraagd worden, zoals bijvoorbeeld een tolk op tv of een eigen tv-programma? Voor VGT op tv is de doelgroep blijkbaar “te klein”, maar voor het tolken van culturele evenementen (met een veel, veel, veel kleinere doelgroep) overweegt men een subsidiepot aan te leggen. Serieus, ik kan dat soms niet meer volgen.

Ik schreef hier een tijdje geleden al over de Human Fertilisation and Embryology Bill in Engeland. Het is een tijdje stil geweest hierrond, maar sinds een week is de discussie weer in alle hevigheid opgelaaid. Deze keer blijft ze niet alleen binnen de Engelse Dovengemeenschap, maar wordt ze publiek gevoerd op televisie, in de kranten, op blogs en internetfora allerhande. Alles begon met het interview van een Doof koppel door de BBC.

Het debat is zeer complex en het vraagt tijd om de hele discussie op het internet te volgen. Annelies Kusters zet op haar blog één en ander op een rijtje. Een goed vertrekpunt om de hele discussie beter te kunnen begrijpen. Ga zeker ook af en toe eens terugkijken voor updates.