Pigs can fly

De afgelopen vier weken nam ik hier samen met nog andere Dove en horende studenten deel aan een seminarie “BSL folklore”, onder leiding van professor Rachel Sutton-Spence. Er worden daar tal van onderwerpen behandeld. Zo hadden we het al over verontschuldigingen, rituelen, Dove grappen (en wanneer die door horenden begrepen worden), mythes, legendes en beledigingen.

Vorige week ging het over de beruchte “Deaf goodbye”. De meeste mensen die dit weblog lezen, zullen wel weten dat er binnen Dovencultuur bepaalde regels bestaan om afscheid te nemen (en ook om te groeten trouwens, maar dat is een ander verhaal). Je loopt niet zomaar weg —op een feestje, op een meeting, op een vergadering, eender waar— maar laat iedereen, hetzij persoonlijk, hetzij op een andere manier, weten dat je weg bent. Wij staan er versteld van dat horenden zo snel en ‘koud’ afscheid nemen. In de Verenigde Staten ja, en sommige delen van Europa. Maar blijkbaar mogen we volgens Sutton-Spence ook niet te veel veralgemenen, want zo zouden de (horende) Britten er ook heel wat van kunnen. Een normaal afscheidsritueel gaat hier als volgt:
“Bye bye!”
“Thank you.”
“No, thank you.”
“You’re welcome.”
“I really enjoyed it!”
“Come again.”
“Oh, I will!”
“It was a wonderful evening, thank you.”
“Bye bye!”

En dan is het nog niet gedaan. Men loopt nog mee naar de auto als dat kan, iemand draait het raampje open:

“Bye!”
“Thank you”
“You’re welcome”
“You must come to my house next time!”
“Bye!”

Op dezelfde manier doorlopen ook Doven heel dit afscheidsritueel. Wanneer het dan eindelijk op z’n einde loopt, kan er altijd nog iemand afkomen met “oh ja, nu herinner ik me juist dat …”, “ik wou je nog vertellen dat” of “weet je wie ik gisteren tegenkwam?”. Pas als beide gesprekspartners alles gezegd en gedeeld hebben wat ze willen, gaat men z’n eigen weg. Tijdens het seminarie werd gediscussieerd over de vraag waar dit uitvoerige afscheidsritueel vandaan komt. Veel heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat veel Doven werken in een volledig horende omgeving of opgroeien in een horende familie, waar ze veel dingen vaak niet kwijt kunnen, en de communicatie moeilijk loopt. Contact met andere Doven is dus de gelegenheid bij uitstek om alle frustraties, alle informatie en nieuwtjes die men verder nog kwijt wil, eruit te gooien.

Het is een interessante vraag wat de invloed is van communicatietechnologie (voornamelijk sms) op deze Dove ongeschreven regels. Zo kon je vroeger niet weg voor je van iedereen afscheid genomen had. Nu is dat makkelijker, wanneer je een bepaalde persoon vergeten bent of niet gevonden hebt, kan je later nog altijd sms’en. Eén van de deelnemers vertelde dat hij op bezoek ging in Gallaudet, en nog niet exact wist wanneer en hoe hij terug zou komen. We spreken over zo’n twintig jaar geleden, er was toen nog geen sms, e-mail of fax. De reis terug van Gallaudet was lang, met overstap op twee vliegtuigen, en daarna nog een trein. Omdat er geen andere mogelijkheid was, moest hij zijn Dove ouders drie weken op voorhand een brief sturen met daarin informatie wanneer en waar hij zou aankomen. Enkel zo konden zij hem op de juiste tijd en juiste plaats komen halen.

Veel discussie was er ook over sms-berichtjes, wanneer je verwacht wordt die te beantwoorden, en binnen welke tijd. Wat geldt als beleefd en wat niet. Controleren wij onze gsm, of onze gsm ons, met andere woorden.

We hadden het ook over de welbekende “Deaf time”. Doven zijn notoire laatkomers. Dit heeft waarschijnlijk veel te maken met de reeds eerder genoemde behoefte “om alles eruit te gooien”: babbelen, babbelen, babbelen. Ga naar eender welke Dove conferentie, en je ziet het voor je ogen gebeuren. Als de conferentie om half tien ‘s ochtends begint, zitten de horenden om half tien op hun plaats, te wachten tot het begint. De Doven zijn dan nog maar halfweg de inkom of staan zelfs nog buiten. Te babbelen. Pas als alles gezegd is en alle informatie gedeeld, kan men naar binnen gaan. En daarbij is het niet belangrijk hoe laat het is. Het heeft iets mediterraans, het niet zo nauw nemen met de tijd. Maar er zit waarschijnlijk nog veel meer achter.

De seminaries zijn afgelopen nu, maar CDS zal het onderzoek op één of andere manier voortzetten. Wordt vervolgd, dus!

This entry was posted on Wednesday, November 30th, 2005 at 4:38 pm and is filed under Deaf Studies. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.