A festival of sign language, a political forum, and finally, a time to eat and drink
“Banquets are a bit like sports. They both play an important role in the Deaf way of life.”, zo schrijft Mottez in zijn artikel “The Deaf Mute Banquets and the Birth of the Deaf Movement”. Deze banketten werden georganiseerd door de Parijse Dove elite tussen 1834 en 1880. Men hield er nauwkeurig verslagen van bij, zodat we nu een groot deel van die geschiedenis kunnen reconstrueren. Voor Deaf History, één van onze vakken hier, zijn we ze op dit moment wat uitgebreider aan het bestuderen. Wie kwam er, en waarom? Wie werd er uitgenodigd? Wie gaf er speeches, en waarover? Wat was het hele discours rond die banketten? En ook, hoe was het eten?
De Dove banketten werden deels georganiseerd uit onvrede met wat er op dat moment aan de gang was in de dovenschool in Parijs en in vele andere dovenscholen in Europa (opgang van het Oralisme, geculmineerd in het congres van Milaan in 1880) en deels als een “ode” aan de schoonheid en kracht van gebarentalen. Het waren bovenal politiek geïnspireerde activiteiten, waarmee men ook horenden wou informeren en sensibiliseren.
De genodigden op zo’n banket waren sommige Parijse Doven (de toenmalige —uitsluitend mannelijke!— elite), maar er werden ook steeds internationale Doven uitgenodigd, én horenden (vaak journalisten, artiesten, of invloedrijke politici). Zo probeerde men in 1843 Victor Hugo uit te nodigen. Jammer genoeg had die net z’n dochter verloren, waardoor hij niet op de uitnodiging kon ingaan. Maar in de brief waarin hij zich verontschuldigde, schreef hij wel volgende woorden neer, die ondertussen over de hele wereld bekend zijn: “What matters deafness of the ear, when the mind hears? The only deafness, the real deafness, the incurable deafness, is that of the intellect.”
Ook de observatie van een horende journalist is te mooi om hier niet weer te geven: “It seems that 60 men deprived of hearing and speech should have constituted a painful and grievous sight; but no, not in the least. The human spirit so animates their faces, most of which are truly beautiful, it so shines forth from their lively eyes, it blazes its way so rapidly to the tips of their fingers, that instead of pitying them, one is tempted to envy them. When, in the courtroom, in the pulpit, in the theatre, and in society, we so often hear words without thoughts, it is rather agreeable to see, at least once a year, thoughts without words. It is no exaggeration to say that none of the orators we most admire could even remotely compete with Berthier, Forestier, or Lenoir for the grace, the dignity, and the correctness of their gestures. In truth, seeing the speeches that these three young men deliver is enough, I think, to make us wish we could unlearn speech.”. (Société Centrale 1849, p. 34)
Voor meer informatie: Mottez, B. (1993). The Deaf Mute Banquets and the Birth of the Deaf Movement. In R. Fischer & H. Lane (Eds.) Looking Back, 143-155. Hamburg: Signum.
November 25th, 2005 at 2:07 pm
Het doet me ergbens denken aan de salons die stedelijke vrouwen uit de elite (omstreeks 1750) organiseerden men bijeenkwam om erudiete, mondaine en litteraire gesprekken te voeren.
Terwijl het publieke domein was voorbehouden aan de mannen, was de vrouw in de salon meesteres en had ze er min of meer vrij spel om zich met andere vrouwen te ‘onderhouden’. Niet voor niets wordt de salon ook wel als ‘le paradis des femmes’ omschreven. Wat het fenomeen interessant maakt is dat sommige salons evolueerden en door vrouwengezelschappen gebruikt werden om zich een zekere vrijheid aan te meten. Ze roken er (sigaren) maar voeren er bovenal ‘feministische’ gesprekken die de situatie van de vrouw aan de kaak stellen.
De wieg van emancipatie staat vaak in eerste instantie in meer begoede of meer intellectuele kringen.
Enfin, het brengt ons weer terug bij empowerment natuurlijk, want zowel op deze banketten als in de vrouwensalons worden situaties aangeklaagd en waren het inderdaad politiek geïnspireerde activiteiten, waarmee men ook anderen wou informeren en sensibiliseren. Of hoe het persoonlijke politiek is. “Het persoonlijke is politiek”* betekent: zodra een probleem meerdere leden van een groep treft, is dat niet langer een individueel probleem maar een politieke kwestie.
__________________________________
* De slogan is een bondige samenvatting van het belangrijkste feministische gedachtegoed uit de tweede feministische golf.
November 25th, 2005 at 2:29 pm
Melanina, je slaagt de nagel op de kop. “The personal is political”: dat zegt het allemaal.
November 30th, 2005 at 2:22 am
Klein vraagje aan alle dames: is er iemand die zich onderdrukt voelt? Ik heb me echt nog nooit gediscrimineerd gevoeld omdat ik een vrouw ben. Jullie wel? In Bristol voerden we ooit deze discussie, aangezien een mannelijke docent beweerde dat Britse vrouwen toch wat onderdanig en onderdrukt zijn. Oké, misschien in Engeland, maar in NL toch zeker niet, noch in Scandinavië vernam ik. Hoe is dat in België?
En is er niet, om het algemener te trekken, het idee dat het niet alleen aan de onderdrukker ligt, maar ook aan de onderdrukte? Kan me de naam van de auteur(s) niet herinneren, maar de kern van waarheid is er. Ik zelf zou me nooit laten wegdrukken, ik trek m’n bek wel open (om zo te zeggen).
November 30th, 2005 at 5:04 am
Is dat Freire niet?
Er werden uiteindelijk wel vrouwen toegelaten bij de banketten hoor, maar pas in 1883, en toen liep het al op z’n einde…
December 1st, 2005 at 11:32 am
Het is hier niet de plaats om een discussie te voeren over vrouwenonderdrukking denk ik. Maar toch even antwoorden. Ik hoor vaker dergelijke vragen op me afkomen en dan durf ik wel eens reageren met tegenvragen zoals : leeft u in een samenlevingsverband ? Met een mannelijke partner ? Als u ’s avonds een keertje zonder hem de deur uitmoet, zeg maar voor etenstijd, kookt hij dan voor zichzelf of zorgt u ervoor dat zijn potje klaar staat om op te warmen voor u vertrekt ? En is dat dan uw eigen keuze of voelt u zich schuldig als u het niet doet ? En waarom voelt u zich dan schuldig ?
Nou, om het kort te houden dus enkele vbn. :
• vrouwen verdienen nog steeds gemiddeld slechts 70% van het loon van mannen, zelfs bij een compleet evenwaardige functie bestaat er een loonkloof van 5% tot 7%. meisjes beschikken over minder zakgeld hebben dan jongens omdat de bijverdiensten van jongens beter betalen dan die van meisjes
• huisartsenloon daalt gestadig naarmate meer vrouwen dit beroep (zijn) beginnen uit te oefenen
• een beperkt aantal vrouwen dringt door tot het topniveau in bedrijven en de overheidsadministratie.
• 81% van de leerkrachten in kleuter- en lager onderwijs zijn vrouwen, maar slechts 57% zijn directeurs
• vrouwen hebben vaker flexibele en onzekere jobs en slechtere werkuren dan mannen
• de werkloosheid ligt hoger bij vrouwen dan bij mannen
• in 2003 werkte 41% van de vrouwen deeltijds, tegenover 6,4% van de mannen. Het gaat vaak om vrouwen die liever voltijds zouden werken, maar zo’n werk niet vinden. Bovendien worden van vrouwen eerder (én nog steeds) verwacht dat zij het leeuwendeel van de huishouding en de kinderzorg voor hun rekening nemen
• als gevolg van verloning, tewerkstellingsbreuk etc. hebben vrouwen lagere pensioenen
• mannen worden in het denken nog steeds gezien als kostwinner (het inkomen van vrouwen wordt eerder gezien als bijkomend extraatje)
• er bestaan er nog steeds vooroordelen op gebied van taakverdeling, als we zien dat vrouwen meer dan 8 uur per week spenderen aan koken en boodschappen doen (buiten hun job) en mannen 2 uur meer vrije tijd hebben in het weekend dan vrouwen
• fysiek partnergeweld (in de overgrote meerderheid van de gevallen zijn vrouwen het slachtoffer) wordt in België nog steeds gebanaliseerd. 1 op 7 vrouwen in België is slachtoffer van zwaar partnergeweld
• vluchthuizen voor vrouwen zitten overvol
• als vrouwen slachtoffer zijn van geweld moeten ze vaak opboksen tegen vooroordelen als zouden ze het zelf hebben uitgelokt
• meer vrouwen leven in armoede, meer vrouwen zijn laaggeschoold en laaggeletterd
• het aantal vrouwelijke studenten aan de universiteiten is de laatste jaren globaal genomen de helft, in de categorie van het assisterend personeel zakt het % al naar +/- 30%, in de categorie zelfstandig assisterend personeel valt het cijfer terug naar amper 10%; als ik me niet vergis is er momenteel nergens een vrouwelijke rector
• Duitsland en Nederland – waar prostitutie legaal is – worden momenteel geconfronteerd met een hoge werkloosheid omwille van de economische crisis. Werkloze vrouwen (tot 55 jaar) worden gedwongen eender welke vacature of ze verliezen hun werkloosheidsuitkering. Zo verloor onlangs een 25-jarige Duitse leerkracht informatietechnologie haar werkloosheidsuitkering nadat ze een aanbod om in een bordeel te gaan werken, afgewezen had !
• ook in de EU wordt 80% van de part-time jobs uitgeoefend door vrouwen. In Nederland bedraagt het percentage deeltijds werkende vrouwen 70%. Slechts een klein percentage van de werkende vrouwen kan zich dan ook financieel onafhankelijk noemen
• er zijn elke dag stenigingen of openbare executies van vrouwen omwille van vermeende ontrouw, vrouwen moeten nog steeds een besnijdenis moeten ondergaan, worden vrouwen in de Verenigde Staten gestigmatiseerd omwille van hun keuze voor abortus en toegankelijkheid van anticonceptie wordt er tegelijkertijd teruggedraaid
• 70% van de armen in de wereld zijn vrouwen
• in alle landen werken vrouwen meer uren dan mannen; ze doen 2/3 van al het werk in de wereld en krijgen toch slechts een tiende van het wereldinkomen
• 2 op de 3 van de 880 miljoen volwassen analfabeten zijn vrouwen
• wereldwijd zijn slechts 13,4% van de parlementairen vrouw en er zijn landen waar vrouwen zelfs vandaag nog steeds geen politieke inspraak hebben
• 1 op 3 vrouwen wordt tijdens haar leven geconfronteerd met seksueel geweld
• vrouwen lopen een groter gevaar op besmetting met AIDS
• vrouwenhandel : wereldwijd 50 miljoen vrouwen
• elke minuut sterft nog een vrouw aan de complicaties van een bevalling.
Scandinavische landen hebben idd. een groot emancipatiegehalte maar ze zijn dan ook toonaangevend voor de rest van Europa. Wat Nederland betreft, op onderstaande link veel interessante informatie.
http://www.e-quality.nl/e-quality/home.asp?pagnaam=homepage&metnaam=e-quality
Over dingen die al dan niet gebeuren omdat het je eigen keuzes zijn, of dat je enkel onderdrukt wordt omdat je het zelf toelaat is het laatste woord nog lang niet gezegd vrees ik.
January 21st, 2006 at 11:16 am
Wowow… Al even niet het commentaar gelezen, en ik schrik van alles wat Melania opvoert. Van ongeveer de helft had ik geen idee. Nu had ik het vooral over Nederland/België, waar de situatie ook niet gelijk is, dat weet ik, maar daarvan denk ik dat het toch ook ligt bij de vrouwen zelf, de individuen dan, niet het collectief. De situatie in arme landen is natuurlijk zowiezo anders, cultuur verschil en al. Maar ook heb je gelijk als je zegt: dit is niet de plaats om een discussie te voeren over vrouwenonderdrukking. Dus zal ik er maar over ophalen, en mijn excuses aanbieden voor het opbrengen van dit hotte item :).
September 21st, 2006 at 11:20 am
I ben dus een man, en voel me gelukkig niet aangesproken.
Ik heb mijn Greers gelezen en ben tot de conclusie gekomen dat ik moet terug emanciperen. Iemand misschien een tip?
Goed geschreven Mela, ik heb genoten.
Wim