Naamgebaar voor president Obama

January 23rd, 2009

Dit filmpje dook op op 20 januari, de dag van de eedaflegging van Obama. Het meisje in de film feliciteert Obama en toont hem zijn naamgebaar.

Je moet zeker eens de vele commentaren lezen onder het filmpje, die zijn nog het interessants van al. Onmiddellijk toen ze het filmpje postte, kreeg ze al kritiek over zich heen dat ze niet de hele Dovengemeenschap vertegenwoordigt en enkel het naamgebaar toont zoals dat gebruikt wordt in Gallaudet (en dan nog overwegend door de blanke studenten want de zwarte studenten gebruiken blijkbaar een licht verschillende variant). Een andere persoon wierp op “sorry je bent tolk en je kan als tolk geen naamgebaren voorstellen, ik ben ‘native deaf’ van een dove familie, gebaar vloeiend ASL en vind het geen goed naamgebaar”. Waarop zij, droog: “Ik ben een Dove tolk”.

Bleek dat ze op Gallaudet de opdracht had gekregen om een filmpje te maken om formeel ASL-gebruik te oefenen, een brief gebaren dus. En toevallig koos zij dat thema. Het kwam misschien zo over, maar het was niet haar bedoeling het naamgebaar op te leggen. Er blijken trouwens nog andere naamgebaren gebruikt te worden in Rochester en in andere regio’s.

Ik heb ervan gesmuld, van die commentaren. Ondertussen zijn ze afgesloten, ik denk dat ze er genoeg van had (moet er hier wel bijzeggen dat er ook mensen waren die positieve commentaar gaven, gelukkig!)

In ieder geval: yes we can, en mag hij het goed doen de komende 4 (hopelijk 8) jaar.

Speakerbox

December 22nd, 2008

Signmark goes Eurovision!

Het Eurovisie songfestival heeft de dove hip hop artist Signmark uitgenodigd om deel te nemen aan het Eurovisie songfestival van 2009. Dit zou de eerste keer kunnen zijn dat een dove artiest deelneemt aan de jaarlijkse wedstrijd.

De Finse preselecties zullen plaatsvinden in Tampere, op 23 januari. Daar moet Signmark het opnemen tegen drie andere Finse deelnemers. Kijkers kunnen stemmen, en de twee artiesten die de meeste stemmen halen gaan verder naar de finale.

Afgelopen weekend werd de video gelanceerd van Speakerbox, de song waarmee Signmark deelneemt. Je kan ‘m hier bekijken. De Engelse tekst vind je hier.

Ik doof? Ja, nu je het zegt…

December 15th, 2008

Ik ben doof en wie mij kent, weet dat ik dat niet zie als een handicap. Ik ben doof, net zoals sommige lezers van dit blog horend zijn. Voor mij is dat bovenal een identiteit, een manier van leven ook. Een manier van in de wereld staan. Maar zeker geen handicap, of een beperking, of welk woord u er ook op wil plakken.

Het is een identiteit die zeker voor een deel wel bepaald wordt door een biologisch gegeven, namelijk: niet horen. Onlangs realiseerde ik me dat ik eigenlijk nooit besef dat ik doof ben, in de biologische zin van het woord, i.e. dat ik niet hoor. Mijn vader werkt voor de organisatie Koor & Stem, en organiseert daarvoor om de twee jaar een grote manifestatie, Koor van het Jaar. Ik had dat nog nooit meegemaakt, maar wou toch eens gaan, vooral om eens te zien waarmee mijn vader bezig is, en hem een plezier te doen, te steunen. De voorstelling zelf was voor mij niet zo boeiend natuurlijk (al zijn koren gelukkig niet meer wat ze waren en doen ze af en toe ook iets visueels!). Tijdens het laatste nummer zat ik als een klein kind op mijn stoel heen en weer te draaien en aan het programmaboekje te frommelen. Maar achteraf besefte ik: “he, dit is één van de momenten waarop ik besef dat ik niet hoor.” Raar, omdat ik al een paar jaar geen hoorapparaten draag en echt nul komma nul niks hoor, ik ben volledig doof. En toch, ik sta daar eigenlijk nooit bij stil dat ik niet hoor. Althans niet bewust. Het is wel zo dat ik werk binnen de Dovengemeenschap (een bewuste keuze), en dat ook in mijn privé-situatie mijn contacten bijna allemaal verlopen in gebarentaal. Ik word op mijn werk bijvoorbeeld (in tegenstelling tot veel andere doven) vrijwel nooit geconfronteerd met situaties waarin ik besef “he, ik hoor niet”. Als ik vergader samen met niet-gebarentalige horenden, of les moet geven aan niet-gebarentalige horenden (twee situaties die vaak voorkomen), dan schakel ik een tolk in. Niet alleen voor mij, ook voor hen.

Zo heel af en toe zijn er dan momenten dat ik wel besef dat ik niet hoor (zoals tijdens het kooroptreden van hierboven, of als ik treinproblemen heb zoals in het vorige stukje), maar dat gebeurt echt zelden en dat ben ik vijf minuten later alweer vergeten. Ik vind dat boeiend, zeker omdat horende mensen vaak denken dat wij in een “stille wereld” leven. Maar ik besef het gewoon niet. “Ah ja, da’s waar, ik hoor niet”, denk ik soms. Ik zou het bijna vergeten. (De wereld is niet stil trouwens. De wereld maakt geluid -soms veel lawaai- door wat ik zie en wat er beweegt.)

Waar ik mij wel altijd bewust van ben, is dat ik doof ben, in de culturele zin van het woord (Doof met een hoofdletter, zoals soms geschreven wordt). In de zin van identiteit, dus. Mijn vriend is horend, dus ik heb zelf een “interculturele relatie”, zoals je dat zou kunnen zeggen. Ik had het er onlangs over met een Deense vriendin (sterk cultureel doof) die ook samen is met een horende man. “Hij ziet mij graag om wie ik ben”, zei ze, “niet omdat ik doof ben. Voor hem ben ik wie ik ben, en toevallig ook doof. Maar ik besef wel 24u op 24 dat ik doof bent, hij beseft niet 24u op 24 dat hij horend is. Het is maar door met mij samen te zijn, dat hij ook die identiteit ‘horend’ heeft gekregen. Maar hij draagt die niet op dezelfde manier als ik.”

De auteur Dirksen Bauman schreef eerder al eens in een artikel dat hij er vroeger nooit bij stilgestaan had dat hij “horend” was, maar dat hij maar door met doven om te gaan, en in Gallaudet te gaan werken, besefte dat hij horend was, omdat hij dat label kreeg: “horend”. Of het echt een identiteit is, weet ik niet, volgens mij is het eerder een label of iets dergelijks. Ik denk niet dat horende mensen hun identiteit verlenen aan het feit dat ze horend zijn (terwijl doven wel -een kleiner of groter deel van- hun identiteit verlenen aan het feit dat ze doof zijn, omdat we een minderheidsgroep zijn). Misschien is het wel een identiteit voor sommige horende mensen die samenzijn met een dove persoon, of voor CODA’s. Of voor andere horende mensen die intensief contact hebben met doven. En misschien hebben ze die identiteit enkel in de dovenwereld, maar daarbuiten niet. Terwijl dove mensen die identiteit altijd en overal meenemen, het intrinsiek deel uitmaakt van wie we zijn en wat we doen, en hoe we het doen.

Boeiend vind ik dat.

In de reeks “van die dagen dat ik wel eens horend zou willen zijn”, deel 1

December 15th, 2008

Vandaag rond de middag werd er in Gent Sint Pieters toevallig een bom ontdekt uit WOII. Heel het station een paar uur ontruimd, de ontmijningsdienst gekomen, de hele rimram. Toen ik rond vier uur aankwam in het station mocht iedereen al terug binnen maar was het treinverkeer natuurlijk grondig verstoord. Ik kon toch nog snel een trein naar Antwerpen nemen, althans dat dacht ik. Alles leek goed te gaan, tot het volgende station na Sint-Niklaas opnieuw Lokeren bleek te zijn. We waren dus gewoon teruggekeerd richting Gent. Ik vond het al raar dat er zoveel mensen afstapten in Sint-Niklaas, maar alles was toch al vreemd vandaag dus dat was wel niks dacht ik. Maar blijkbaar was er dus iets omgeroepen.

Om half zes terug aangekomen in Gent, waar ik anderhalf uur eerder vertrokken was. Nu zit ik op een trein die hopelijk tot Antwerpen rijdt. Ik vroeg daarnet aan de conducteur of deze zeker doorrijdt tot Antwerpen. Antwoord: “normaal gezien wel ja”.

Peace.

Signmark

September 23rd, 2008

Ik ben net terug van Budapest waar ik aanwezig was op het festival “Invisible Culture – From a Bird’s Eye View”. Het evenement werd georganiseerd door de Hongaarse dovenfederatie SINOSZ. Vrijdag was er een congres dat voornamelijk bedoeld was om de Hongaarse overheid te wijzen op het belang van de erkenning van Hongaarse Gebarentaal. Zaterdag was er een Dovencultuurfestival met verschillende workshops en een tentoonstelling. En zaterdagavond de kers op de taart: een concert van Signmark.

Ik zag hen nu voor de derde keer live maar ik sta nog steeds te springen en te dansen alsof het de eerste keer is en ik terug zestien ben. Signmark heeft, in de paar jaar dat hij nu bezig is, al de status bereikt van een echte popster en men gaat ook zo met hem om. Dat is goed. In de horende wereld kunnen jongeren ook idolen hebben waar ze naar opkijken, dus dat wij dat ook hebben is niet meer dan normaal. Na het concert vlogen er tientallen mensen op hem af die allemaal een handtekening wilden of met hem op de foto (mezelf inbegrepen). Dan staat hij daar met een witte handdoek om zijn nek, heel cool, te signeren.

Signmark is niet zomaar inhoudsloze rap. Zijn teksten betekenen ook iets. Heel interessant om te analyseren en te gebruiken in lessen Dovencultuur. In zijn teksten zit soms maatschappijkritiek (bijvoorbeeld op het CI, op het oralisme), maar meestal stralen zijn songs ook veel trots uit. Trots op zijn taal, zijn cultuur.

Iemand merkte tijdens het concert in Budapest op dat het dit zou zijn dat horende ouders moeten zien als ze een doof kind krijgen. Dat het DVD’s van Signmark zouden moeten zijn die ze uitdelen in de ziekenhuizen. Dat horende ouders zien dat alle mogelijkheden openliggen. Signmark is nu al een rolmodel voor veel dove jongeren en dat is erg mooi om te zien.

Ik laat u even meegenieten met dit stukje dat ik filmde tijdens het concert:

Proficiat

September 22nd, 2008

Proficiat aan Eveline Huys die zopas succesvol afstudeerde! We hebben er een dove taalkundige bij en dat kan tellen. Way to go, Eveline!

Kasterlinden in het nieuws

September 17th, 2008

De dovenschool Kasterlinden en meer bepaald dove leerkracht Sara Geudens, waren de laatste dagen in het nieuws. Sara is niet de eerste dove leerkracht, maar wel de eerste en tot nu toe enige dove leerkracht die een eigen klas heeft.

“Nu pas?”, zegt u. Tja, de andere dove gediplomeerde leerkrachten zijn op dit moment niet actief in het onderwijs. En één leerkracht mocht in een bepaalde school niet alleen voor de klas staan (enkel met een horende leerkracht erbij), ondanks diploma. Maar nu hebben we dus de eerste leerkracht met een eigen klas. Hopelijk mogen er nog veel volgen.

Er was een korte reportage te zien op Karrewiet; je kan die nog steeds online bekijken (uitzending van 16 september). Ook op het VTM nieuws kwam het aan bod: dat kan je hier zien (op het einde van het nieuwsbericht).

Toch jammer dat we nog geen eigen Dove media hebben om over zo’n belangrijke dingen veel uitgebreider te berichten dan nu het geval is, en dat we afhankelijk zijn van de korte reportages van horende media. Maar zeker en vast positief dat het aan bod kwam en een pluim voor de ploeg van Kasterlinden om de media aan te trekken!

En natuurlijk een dikke proficiat voor Sara zelf. Hopelijk zal ze een voorbeeld zijn voor veel andere dove jongeren.

Reizen, altijd verrassend

September 17th, 2008

Zondagavond na de trip naar Finland, landde ik in Zaventem. Toen ik uit het vliegtuig stapte tikte er plots een stewardess van SN Brussels op mijn schouder die gebaarde dat ik haar moest volgen. Ik achter haar aan, geen idee wat er aan de hand was. In de terminal aangekomen stond er zo’n kleine luchthavenauto klaar waarmee ze oude mensen vervoeren die niet meer goed te been zijn. De stewardess gebaarde dat ik kon instappen en dat ze mij zou vervoeren. Ik stond perplex. Ik bedankte haar en zei dat ik zelf wel kon lopen. Ze bleef gebaren dat ik gerust kon gaan zitten, en leek echt verbaasd dat ik haar aanbod niet aannam. Heb nog eens herhaald dat ik m’n plan wel zou trekken en ben beginnen lopen. Ze reed nog een klein stukje achter me aan (alsof ze dacht dat ik elk moment zou kunnen vallen) en reed toen weg.

Ik kon er achteraf wel mee lachen maar blijf me toch afvragen vanwaar ze het in godsnaam halen? Had in Helsinki wel duidelijk gemaakt dat ik doof ben. Maar transport voorzien om mij naar de aankomsthal te brengen?

Ik vertelde het aan een collega en die antwoordde droogweg “oh, is bij mij al twee keer gebeurd”.

Wel, ik zal het onthouden voor als ik eens vertraging heb en geen zin heb om te lopen (lacht)

Deafhood Finland

September 10th, 2008

Vrijdag vertrek ik voor 3 dagen naar Finland, waar ik samen met Annelies een lezing zal geven over Deafhood.

Het is onmogelijk om dat concept in één blogpost klaar en duidelijk uit te leggen. Op het internet is veel informatie maar ook heel veel onzin over Deafhood te vinden, en zonder voorkennis is het moeilijk om zin van onzin te onderscheiden. Voor wie iets meer wil weten: een goed startpunt is het artikel van Paddy Ladd in The Deaf Way II Reader. Ook de laatste Frontrunners gaven een goed kort overzicht.

We hebben onze vuurdoop gehad in Denemarken in Castberggard, het cursuscentrum van de Deense Dovengemeenschap, in april. Was leuk om te doen en we kregen van het Deense publiek interessante feedback die we nu herwerkt hebben in een aangepaste power point (of beter: Keynote want ja wij zijn Apple-fanaten).

In tegenstelling tot Denemarken is onze lezing (van in totaal 10 uur) nu gespreid over 3 dagen. Daar zijn we blij mee, want zo kunnen we het wat rustiger aan doen en moeten we niet al onze energie steken in één marathon-lezing.

Het zal doorgaan in Malminharju, het cursus- en recreatiedomein van de Finse Dovenfederatie FAD, in het midden van de bossen, op anderhalf uur rijden van Helsinki. Het is zo ongeveer hier dat we zullen zitten. Aan een groot meer. Finser kan het bijna niet. Op het programma staan, tussen de lezingen in, natuurlijk ook sauna’s. Ben benieuwd hoe het er zal zijn, al veel over Malminharju gehoord, maar zal het nu met eigen ogen zien.

Voor wie benieuwd is: we plannen ook een Deafhood-workshop in Vlaanderen, normaal gezien in het voorjaar van 2009.

(Het Fins op de eerste slide bekent zoveel als “Understanding Deafhood”.)

‘Voorbij de grens’

September 8th, 2008

Net gekeken naar de tweede aflevering van ‘Voorbij de grens’ op één. Ik had vorige week zitten piekeren of ik wel wou kijken naar de eerste aflevering, want ik vond het nog steeds maar niks eigenlijk en had geen zin om naar een hoopje zielig doen te gaan kijken. Maar mijn nieuwsgierigheid haalde het van mijn scepticisme, dus toch maar de tv aangezet. Ik moet eerlijk zeggen: het is minder erg dan ik dacht en het is bij momenten zelfs een erg mooi gemaakt programma.

Vorige week toch bijna gestopt met kijken, het werd me af en toe wat te veel om te zien hoe het Jef verging in die groep. Drie weken lang optrekken met zo’n groep waar niemand gebaart, je fysiek alles moet geven en de camera er altijd bovenop zit: ik denk dat ik gek zou worden. Ik blijf het ook moeilijk hebben met dat “alle gehandicapten samen”-idee. In De Standaard zeiden ze nadien dat, ondanks de zware fysieke beproeving voor sommigen, het Jef was die het meest had afgezien van allemaal. En dat was een correcte observatie denk ik.

Toch verdienen de programmamakers alle lof. Het programma zit erg goed in elkaar en de tussenkomsten van “BV” Lieve Blancquaert zijn juist gedoseerd (haar foto’s zijn trouwens schitterend). Het format van het programma is natuurlijk zo dat er erg gefocust wordt op de handicap zelf, dat kan bijna niet anders door de fysieke uitdaging en het groepsaspect. Maar anderzijds wordt er tijd genoeg genomen om ook gesprekken te voeren met de deelnemers, erachter te komen hoe zij het leven zien. Jef filmden ze in de dovenclub in Gent, bij hem thuis, spelend met zijn kleinkinderen, bij hem op het werk.

Wat me bijblijft van de tweede aflevering was het interview met Sam, de man zonder armen en benen. Hij vond zijn armstompjes “super” en zou nee zeggen tegen een pilletje waarmee hij er weer net zou kunnen uitzien als anderen. Dat ze niet te beroerd zijn om dat te tonen, dat vind ik knap.

Wat het programma interessant maakt is dat iedereen een schakel is in de groep, de ene al belangrijker dan de andere. Zonder Jef waren ze nooit geraakt waar ze nu zijn omdat hij fysiek (en ook mentaal) erg sterk is. En wie slaagt erin communiceren met de locals die enkel Spaans kunnen? Ja, u raadt het. De anderen stonden erbij en keken ernaar. De hele groep gered van acute diarree!

Kijk ook naar het interview met Jef op de website van Fevlado.